भैरहवा,१३ मंसिर ।
नेपाल–भारत सीमा नाका बेलहिया लामो समयदेखि असहज बन्न थालेपछि व्यवसायीले पनि रुट परिवर्तन गर्न थालेका छन् ।

लामो समय चेकजाँजमा बस्नुपर्दा आयातित सामानको लागत बढ्न जानेभन्दै वीरगञ्ज, कृष्णनगर र नेपालगञ्ज नाका भएर भैरहवाका व्यवसायीले सामान ल्याउन थालेका हुन् । 

आयात निर्यातलाई सहज बनाउन पटक पटक माग गरे पनि त्यसको सुनुवाई नभएको र भारतीय प्रहरीले चेकजाँचका नाममा एक सातासम्म सीमा पारी नै सवारी साधन रोक्दा लागत बढ्न गई बाध्य भई नाका परिवर्तन गर्नुपर्ने अवस्था आएको सिद्धार्थ उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष रामकुमार शर्माले बताए । 


भारतीय सुरक्षाकर्मीका कारण नेपाल–भारत सीमानाका गत साउनदेखि असहज बनेको छ । बेलहिया नाका असहज बनेपछि आयात निर्यात प्रभावित भएको छ भने राजश्व संकलनमा समेत गिरावट आएको छ ।

दैनिक २ करोडसम्म राजस्वमा नोक्सान भएको भैरहवा भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकारी गोपाल खत्रीले जानकारी दिए । सरकारले तोकेको लक्ष्य पूरा गर्न दैनिक १७–१८ करोडसम्म राजस्व संकलन गर्नुपर्नेमा अहिले १५ करोडको हाराहारीमा मात्रै राजस्व संकलन भएको उहाँले बताउनुभयो । ‘लक्ष्य अनुसार हालसम्म ९२ प्रतिशत मात्रै राजस्व संकलन भएको छ उनले भने, यसले अन्तिम लक्ष्य प्रभावित हुने देखिन्छ’ ।

विभिन्न बहानामा भारतीय पक्षबाट यो नाकामा असहज स्थिति सिर्जना हँुदै आएको भनिए पनि के कारणले अवरोध भएको हो भन्नेबारेमा नेपाली अधिकारीहरू अनभिज्ञ छन् ।

यसले नेपालकै दोस्रो र सहजरूपमा रहेको यो नाकामा आयात तथा निर्यातकर्ताहरूले झण्झट र दुःख व्यहोर्नु परेको छ । मधेस आन्दोलनका बेला भएको अघोषित नाकाबन्दीका बेलासमेत तुलनात्मक रूपमा सहज रहेको यो नाकामा त्यसयता भने अन्य नाकाको तुलनामा भारतीय पक्षबाट असहज अवस्था सिर्जना हँुदै आएको छ ।

एक महिनाअघि भैरहवा आएकी भारतीय दूतावासको वाणिज्यतर्फको प्रथम सचिव मैथिली झाले यस क्षेत्रका उद्योगी व्यवसायीसँगको भेटमा व्यवसायीले आफूहरूसँग सहकार्य गरेमा छिट्टै नै नाकामा समस्या समाधान हुने र यसको लागि आफूले विशेष पहल गर्ने बताएकी थिईन् ।

तर आफूहरूले पटकपटक यसबारेमा भारतीय सुरक्षा अधिकारीहरूको समेत ध्यानाकर्षण गराएको तर सुनुवाई नभएको सिद्धार्थ उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष रामकुमार शर्माले बताए । “भारतीय सुरक्षा अधिकारीले माथिको आदेशमा चेकजाँच गरिएको भनिरहेका छन्, तर के कति कारणले धेरै दिन गाडी रोकिएको छ, यसबारे केही बताएका छैनन्” उनले भने ।

विगतमा सुनौली नाकाबाट एक हजारभन्दा बढी मालबाहक गाडी आउने गरेकोमा अहिले असहजताका कारण ३ सय वटा गाडी मात्र आइरहेको नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका केन्द्रीय सदस्य राजेशकुमार अग्रवालले बताए।

 सामग्री आयात गर्न अत्यन्तै समस्या रहेको कारण आफूहरू धरायसी अवस्थामा पुगेको उनको भनाइ छ । “उद्योगको लागि दक्षिण अफ्रिकाबाट कोइला मगाउँछौँ । सुनौलीसम्म कोइला ल्याउँदा जति खर्च लाग्दैन, त्योभन्दा बढी सुनौली नाकाबाट उद्योगसम्म ल्याउँदा खर्च लाग्छ” उनले भने ।

सुनौली नाकामा भन्सार र प्रहरीले ट्याक्स भन्दै अवैध असुली गर्दा आफूहरू मारमा परेको उद्योगी अरुण गोयनकाले बताए । “नाकाबाट सामग्री आयात गर्दा भारतीय पक्षले प्रहरी ट्याक्स, गाडी मुभमेन्ट ट्याक्स, क्रसिङ ट्याक्स, मिडिया ट्याक्सको नाममा अनेक स्थानमा रकम असुल्ने गरेको छ”–उनको गुनासो छ ।

सुनौली नाकामा अहिले पनि १०–१२ किलोमिटर लामो गाडीको लाइन छ । ५–६ दिनसम्म सीमापारी नै चेकजाँचका नाममा बस्दा व्यवसायीको लागत बढ्ने र स्वभावैले नाका परिवर्तन गर्न बाध्य हुने भन्सारका सूचना अधिकारी खत्रीको भनाइ छ ।

“हामीले पनि भारतीय पक्षसँग धेरैपटक कुरा ग¥यौं, तर अब चेकजाँचका नाममा धेरै दिन लगाउँदैनौँ भनेर आश्वासन दिन्छन्, व्यवहारमा भने त्यस्तो पाइएको छैन” उन भने ।  

सुनौली नाकामा ट्राफिकको समस्या, एकीकृत भन्सार चेकपोष्ट निर्माणमा भारतले चासो नदेखाउनु, क्वारेन्टाइन चेकपोष्ट नहुनु, प्रहरीको अवैध रकम असुलीलगायतको कारण समस्या उत्पन्न भएको र यसको समाधान गर्नका लागि पनि उद्योगीहरूले आग्रह गर्दै आएका छन् ।