वीरगन्ज, २२ फागुन । जलमार्गबाट ढुवानी गर्ने अन्तराष्ट्रिय सञ्जाल रहेको मर्स्कलाईन सीपीङलाईन कम्पनीका पदाधिकारीहरुले कम्पनीले थप गरेको सेवा सुविधाको बारेमा नेपालका उद्योगी व्यवसायीहरुसँग वीरगन्ज उद्योग वाणिज्य संघमा बुधबार गरेको छलफल कार्यक्रममा नेपाली आयातकर्ताहरुले सीपीङलाईनले पनि अनावश्यक दुःख दिन थालेको गुनासो गरेका हुन् ।

समुद्रपार व्यापारमा भारतको कोलकत्ता बन्दरगाह मात्रै प्रयोग गर्दै आएको नेपालले केहीबर्ष अघिदेखि भारतकै अर्को बन्दरगाह विशाखापटन पनि प्रयोग गर्दै आएको छ । कोलकत्ताबाट आयात गर्दा त्यहाँका भन्सार एजेण्टहरु तथा विचौलियाका कारणले अनेक समस्या झेल्नु परेको गुनासो गर्दै आएका आयातकर्ताहरु अहिले सीपीङलाईनले सीधा सेवा सुक्खा बन्दरगाहसम्म दिएपनि सीपीङलाईनमै विचौलियाहरुले अवरोध गर्ने गरेको गुनासो गरेका छन् ।

मर्स्क सीपीङलाईनका नेपाल र भूटान हेर्ने प्रबन्धक प्रमुख सौरभ सक्सेनाले आफ्नो कम्पनीले अहिले नेपालको व्यापारलाई सहज बनाउन सेवा सुविधा थप गरेको जानकारी गराउँदै विशाखापटनबाट मात्रै नभई अहिले कोलकत्ताबाट सडकमार्ग हुदै सामान आयात गर्न चाहने आयातकर्ताहरुको लागि सेवा सुरु गर्न लागेको बताए । मर्स्कलाईन सीपीङ कम्पनीको विशाखापटनममा आफ्नै टर्मिनल रहेको र त्यहाँबाट सीधा इन्ल्याण्ड कस्टम डिपो (आईसीडी) सुक्खा बन्दगराहसम्म ल्याउँदा ढुवानी भाडा पनि कम पर्न जान्छ ।

तर, कोलकत्ता बन्दरगाहबाट सुक्खा बन्दरगाहसम्म ल्याउँदा बढी भाडा लाग्ने गरेको छ । मर्स्कलाईनका नेपाल प्रतिनिधि सौरभ सक्सेनाले विशाखापटनम बन्दरगाहबाट आयात गर्दा नेपाली आयातकर्ताहरुले कमर्सियल डकुमेण्ट मात्रै इमेल मार्फत पठाए पुग्ने बताएपनि सीपीङ कम्पनीमा काम गर्ने कर्मचारीहरुले तीन थरीका कागजपत्र माग गरेर नेपाली आयातकर्ताहरुलाई दुःख दिने गरेको दुखेसो गरे ।

मस्र्कले विदेशी निर्यातकर्ताको लजेस्टिक व्यवस्थापन, सिपिङ व्यवस्थापन, समुद्री ढुवानी, टर्मिनलमा आयातकर्ताको प्रतिनिधि, थल ढुवानी र आयातकर्ताको दैलोसम्म मालसमान पु¥याउने ट्रान्सपोर्ट सेवा एकसाथ प्रदान गर्ने अफर मस्र्कले नेपाली आयातकर्तालाई गरेको छ । आयातको आकार बढेपछि नेपाली आयातकर्तालाई आकर्षित गर्न सिपिङ कम्पनीले पछिल्लो समयमा एकपछि अर्को अफर घोषणा गरेपनि नेपाली आयातकर्ताहरुले भने उनीहरुको घोषणाको त्यति विश्वास गरेका छैनन् ।

नेपालमा रेलमार्ग भएर आउने कन्टेनर अहिले सीधा सिपमेन्ट (जहाजबाट रेलमा) लोड गरेर आइरहेका छन् । आयात भएका वस्तुहरु ७० प्रतिशत बिशाखापट्नम भएर आउने गरेको छ । तर, विलम्व शुल्क ‘कार्गो ह्यान्डलिङ’ तथा ढुवानीमा विभिन्न तहको बिचौलियाका समस्या समाधान भएपनि ‘सिपिङ कम्पनी’ को भने मनपरी हुने गरेको आयातकर्ताको आरोप छ ।

कोलकत्ता बन्दरगाहबाट सामान आयात गर्दा विचौलियाको चंगुलमा फसेका नेपाली आयातकर्ताहरु अहिले फेरी सीपीङलाईन कम्पनीका विचौलियाबाट पीडित भएको गुनासो गरेका छन् । भारतीय जलमार्गको कोलकत्ता बन्दरगाहबाट मात्रै पहिले तेश्रो मुलुकबाट आयात गरिरहेका नेपाली आयातकर्ताहरुले पछिल्लो समयमा भारतकै आन्ध्र प्रदेशमा रहेको विशाखापटनम बन्दरगाह प्रयोग गरेपछि सीपीङलाईनले सीधा वीरगञ्जको सुक्खा बन्दरगाहसम्मा सामान ढुवानी गरिदिने गरेपनि त्यहि सीपीङलाईनमा पनि विचौलिया हावी भएपछि अहिले आयातकर्ताहरुले फेरी दुःख झेल्नु परिरहेको गुनासो गरेका छन् ।

कन्टेरमा विद्युतीय निगरानी प्रणाली (इसीटीएस) कार्यान्वयन भएसँगै नेपाली आयातकर्ताहरुले कमर्सियल डकुमेण्ट मात्रै इमेल मार्फत पठाए सामान सुक्खा बन्दरगाहसम्म ढुवानी हुने व्यावस्था रहेको छ । तर, नेपाली आयातकर्ताहरुलाई सीपीङ कम्पनीको नेपालमा कागजपत्र पु¥याउने ठेक्का लिनेहरुले नै विभिन्न कागजपत्रहरुको माग गरेर कन्टेरहरु ढुवानीमा विलम्व गरेर शुल्क असुल्ने गरेको आयातकर्ताको भनाई छ । मर्स्कलाईनका नेपाल भूटान प्रबन्धक सक्सेनाले नेपाली आयातकर्ताहरुको समस्याको बारेमा जानकारी पाएपछि यसको समाधानको खोजी गरिने आवश्वासन दिदैं नेपाली आयातकर्ताहरुको लागि अहिले कम्पनीले ल्याएको सेवाको अवसर पनि सदुपयोग गर्न आग्रह गरे ।

नेपाली आयातकर्ताहरुले शीपीङ कम्पनीहरुलाई भुत्तानी भारतमा दिनुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था हटाउन गर्दै आएको मागलाई कम्पनीले सकारात्मक रहेको जानकारी दिदैँ कम्पनीको तर्फबाट बैंकहरुसँग पहल गरिरहेको र भारत र नेपाल सरकारबीचमा पनि यस विषयमा कुरा अगाडि बढेको बताए । नेपाली व्यापारका लागि सीपीङ कम्पनीहरुले ल्याएको विशेष छुट सहितको प्रस्ताव स्वागतयोग्य भएको बताउदै यसलाई नेपाली आयातकर्ताहरुले सहज रुपमा सदुपयोग गर्न पाउनुपर्ने बताए ।

कम्पनीले ल्याएको विशेष छुटको प्रस्तावहरु राम्रो भएपनि यसले दिने सेवा प्रवाहमा भर पर्ने आयातकर्ता अनिल तुल्स्यानले प्रतिक्रिया दिए । उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष गोपाल केडियाको अध्यक्षतामा भएको छलफल कार्यक्रममा संघका महासचिव माधव राजपाल, सहसचिव आशिष लाठ लगायत लगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।