सिमाना रिर्पोटर
वीरगन्ज - कन्टेनर ढुवानीका लागि प्रयोग हुने ट्रेलर (लहरी) ट्रक व्यवसायीले राजस्व छली भारतबाट आयात गरेको पाइएको छ । तेस्रो मुलुकबाट भारतको कोलकता हु“दै वीरगन्ज स्थित सिर्सिया सुख्खा बन्दरगाह वस्तु लिएर आएको कन्टेनर ढुवानीमा ट्रेलर प्रयोग हुन्छ । फलामजन्य उद्योगका लागि भारतबाट आयात गरिने कच्चा पदार्थ ढुवानीमा समेत यसको प्रयोग गरिन्छ । बन्दरगाहमा यस्ता ट्रेलर करिब एक सय ५० वटा सञ्चालनमा रहेका छन् । वीगन्ज भन्सार कार्यालयको तथ्यांकमा हालसम्म ३० वटा ट्रेलरले मात्र भन्सार राजस्व दाखिला गरि आयात भएका छन् । भन्सार प्रमुख सेवन्तक पोखरेलका अनुसार करिब १५ लाख रुपैया“ पर्ने एउटा ट्रेलरको भन्सार र मूल्य अभिवृद्धि कर गरी ३ लाख ७६ हजार रुपैया“ राजस्व दाखिला गर्नुपर्छ । व्यवसायीले नेपालमा च्यासिस खरिद गरेपछि भारतबाट ट्रेलर भित्र्याउने गरेका छन् ।

कर छल्न व्यापारीले पारिपट्टि रक्सौलमा ट्रकको इन्जीन लगी ट्रेलर जोडेर वीरगन्ज भित्र्याउ“छन् । गत कात्तिक २६ गते प्रहरीले राजस्व छली भन्सार बिन्दु पार गरि वीरगन्जको ब्रहमचौक पुगेको अवस्थामा ६ थान ट्रेलर नियन्त्रणमा लिएका थियो । ‘झन्डै सयभन्दा बढी ट्रेलर राजस्व छली भित्रिएका छन्,’ एक ट्रेलर व्यवसायीले भने, ‘बिना रोकटोक निर्वाध गुडिरहेका छन् ।’ भन्सार छलि भित्रिएको ट्रेलर प्रहरी पुग्दा कामदारले ट्रेलर पछाडिको भारतीय नम्बर प्लेट उप्काएर नेपाली नम्बर प्लेट लगाइरहेका थिए । ९० लाख रुपैया“ बराबरको ट्रकको ट्रेलर गोरखा लोजेस्टीकको नाममा दर्ता रहेको ना७ख १७८८, १७८७, ३२९, १७९०, १२०० र ना.७ख १७९१ नम्बरको इन्जीन(च्यासीस) रहेको थियो । सम्बन्धीत गाडी धनीले ट्रेलरको कागजात प्रहरीलाई बुझाउन नसकेपछि थप अनुसन्धानका लागि पथलैया स्थित राजस्व अनुसन्धान कार्यालय पठाइएको थियो । राजस्व छली गरी ट्रेलर भित्रिएको उजागर भएपनि अन्य ट्रेलरमाथि सरोकारवाला निकायले अनुसन्धान नगरेको व्यवसायीले गुनासो गरेका छन् ।

गाडी धनिले एजेन्सी मार्फत च्यासीस खरिद गर्छन् । च्यासीस सम्बन्धीत यातायात कार्यालयमा दर्ता भएपछि आवश्यकता बमोजिम बडी अथवा ट्रेलर गाडी धनीले निर्माण गराउ“छन् । ‘केहीले नेपालमै ट्रेलर, बडी निर्माण गराई जडान गर्छन्,’ सम्वद्ध स्रोतले भन्यो, ‘कतिपय भारतमै आवश्यकता अनुसारको ट्रेलर, बडी निर्माण गरी ल्याउछन् । नेपालभन्दा भारतमा निर्माण गराउ“दा सस्तो पर्छ ।’ वीरगन्जको आदर्शनगर र लक्ष्मनवामा पनि टे«लर निर्माण गर्ने ‘बडी बिल्डीङ’ कम्पनी सञ्चालनमा रहेपनि सञ्चालकका अनुसार हालसम्म एक दर्जन टे«लर मात्र निर्माण गरेको बताएका छन् । भारतमा बडी र ट्रेलर निर्माण गराउन जाने गाडी धनिले कूल मूल्यको ५ प्रतिशत भन्सारमा धरौटी राखेर निश्चित समयमा बनाएर ल्याउनु पर्ने हुन्छ । भन्सार प्रमुख पोखरेलका अनुसार गाडी धनिले पेश गरेको खर्चको बिलबिजकको आधारमा १५ प्रतिशत भन्सार महशुल र १३ प्रतिशत मूल्य अभिवृद्धि कर असुल गरिन्छ । भन्सारलाई खबर नगरी च्याचिसमै जडान गरी भित्र्याइएको ट्रेलरले राजस्व बुझाएको नबुझाएको थाहा हुन्न् । ट्रक व्यवसायीका अनुसार भारतमा निर्माण गरी भित्र्याइएका ट्रेलर र बडीको बिलबिजक आधि मूल्यको बनाएर भन्सारमा पेश गरिएको हुन्छ । ‘निर्माण खर्च आधी देखाएपछि भन्सारमा कर पनि आधी मात्र तिर्नुपर्छ,’ ती व्यवसायीले भने ।